TÜRKÇE NAMAZ OLUR MU?

Türkçe Namaz'ın câiz olmadığını müctehid âlimlerin fetvâlarıyla, kaynaklı olarak, ispatlamak ve bu konu üzerindeki şâibeleri ortadan kaldırmak istiyoruz. İnşâAllah, bu açıklamalarımızdan sonra, artık medyada, Tv'lerde yer alan, "Türkçe Namaz" tantanalarının "İslâm'a uygun olmadığı" açıklığa kavuşmuş olur.

Şâfiî âlimlerinden İmam Nevevî şöyle der:

"Mezhebimizde okuyan kimse namazda olsa da olmasa da Kur'ân'ı Arapça'dan başka bir dilde okuması câiz değildir. Cumhûr-u ulemâ da bunu desteklemişlerdir." [1]

Mâlikî mezhebine dair yazılmış olan Dusûkî Hâşiyesinde şöyle geçer:

"Kur'ân'ı Arapçasından başka bir dilde okumak câiz değildir.” [2]

Hanbelî mezhebinden İbn-i Kudâme şöyle der:

"Arapça okumayı bilse de bilmese de, Arapça'dan hâriç Kur'ân okumak câiz değildir, yeterli olmaz."[3]

Hanefî âlimleri ise bu konuda "İmam Ebû Hanîfe ilk ictihadında namaz kılanın, Arapça'dan başka bir dilde Fâtiha'yı okuyabileceğine hükmetmişti" derler. [4]

Fakat Ebû Hanîfe sonradan bu görüşünden vazgeçmiştir. Vazgeçmiş diyenler, Ebû Hanîfe'nin arkadaşı Nûh b. Ebî Meryem, Ebû Yûsuf'un arkadaşı Ali b. Ca’d, ve Hanefîlerin mu’temed (yani itimat edilen) âlimi Ebû Bekr el-Cessâs'tır. Ma’lûm, müctehid, bir görüşünden vazgeçerse o görüş ona nispet edilemez ve onunla amel edilmez. İmam Ebû Hanîfe'nin Kur'ân'a "Sırf mânâ değil, hem lafız hem mânâdır" demesi önceden söylediği ictihâddan vazgeçtiğine en açık delildir.

Ali el-Pezdevî kendi meşhûr Usûl'ünde şöyle der:

"Tüm âlimler katında Kur'ân hem lafız, hem de mânâdan oluşan bir Kitâb'dır. Ebû Hanife'nin sahih görüşü de budur." [5]

İmam el-Merğînânî şöyle der:

"Bu konuda İmam Ebû Hanîfe, Sâhibeyn’in görüşüne dönmüştür. İ’timâd edilen görüş de budur. Dolayısıyla Arapça bilen bir kişi Farsça Kur'ân okuyamaz." [6]

Sâhibeyn: İmameyn demektir. Hanefî mezhebinde İmam Ebû Hanîfe'nin talebeleri olan, İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'e birlikte verilen bir isimdir. Bu iki âlim de mutlak müctehiddirler.

İmam Ebû Hanîfe'nin, cumhûr-u ulemânın görüşüne döndüğüne başka bir delil daha söyleyelim:

"İmam Ebû Hanîfe'nin, âmme’nin görüşüne döndüğü sahîhtir. Nûh b. Ebî Meryem ondan nakleder. Musannıf, Mebsût'un şerhinde zikretmiştir. Kâdî Ebû Zeyd ve tüm muhakkıkler bu görüşü desteklerler." [7]

Hâsıl-ı kelâm; namazda iken Kur'ân, Arapça'dan başka hiçbir dilde okunmaz. Zira Kur'ân'ın lafzında gizlenen belâğat tercümeden sonra o özelliğini kaybeder. İçinde münderic olan (yani derc olan, yer alan) i'câzını tercüme anında yitirir. Arapça'dan başka Kur'ân'ın nazm ve üslûbunu hiçbir dil ihtivâ edemez. Onun için İslâm tarihi boyunca tüm müctehid âlimler, "Kur'ân, Arapça'dan başka bir dilde okunamaz" diye, ittifâk etmişlerdir. Fakat günümüzde bazı İlâhiyatçılar, Ebû Hanîfe'nin adını kullanarak, Türkçe Namaz'ın câiz olduğunu söylemek sûretiyle, bu İmam'a açıkça iftirâ etmektedirler. Kaldı ki, böyle bir görüşü ortaya atmakla da, sözde hakikatin üzerinin tozlandığı bir dönemde "ilk olmakla" gurur duymaktadırlar! Oysa böyle bir görüşün –dört mezhebin ve tüm ulemânın yanında- hiçbir değeri olmadığı için, İslâm tarihi boyunca, ortaya atılmamış, destek görmemiş, savunulmamış ve uygulanmamıştır.

Bu tür görüşleri ancak dinde reform yapmak isteyen bid'atçılar ve Türk-İslâm sentezini Müslümanlara kabul ettirmek için dinin etki ve gücünden yararlanmak isteyenler ortaya atabilir. Ben bir Türk olarak diyorum ki; "Ben Türk'üm, ama ırkımdan, rengimden önce gelen kimliğim, Müslüman olmamdır." Kitâbımızın dili Arapça'dır. Kur'ân da; hem lafız, hem de mânâsıyla Allah'ın Kelâmıdır. Tüm âlimlerin ittifâk ettiği gibi, namazda Kur'ân kırâati farzdır. Kur'ân'ın Türkçe, Kürtçe, Farsça, İngilizce vs. çevirilerine “Kur'ân” denmez; “meâl” denir! Dolayısıyla da, Kur’ân kırâati ile namaz kılmak farz iken, meâl ile namaz olmaz!

Netice itibariyle, kaynaklarını belirterek yaptığımız açıklamalardan sonra, dört mezhebin müctehidlerinin ictihâdlarıyla konu açıklığa kavuşmuştur.

Dipnotlar:

[1] el-Mecmû’, 3/379

[2] Dusûkî Hâşiyesi, 1/232, 236

[3] el-Muğnî, 1/526

[4] Bkz. el-Mebsût, 1/37; Bedaiu's Sanâi', 1/112

[5] Usûlu'l Pezdevî, 1/23)

[6] el-Hidâye, 1/201

[7] Keşfu'l Esrâr, 1/25